Paushuize goed bezocht tijdens Open Monumentendag 2018

Door de hele stad liepen gister weer mensen met een Open Monumentendagkrant, en de bekende vlaggen wapperden bij zo’n zeventig monumenten voor de deur. Ook Paushuize is weer druk bezocht: zo’n 650 bezoekers kregen een rondleiding door één van de elf vrijwilligers, en nog veel meer mensen genoten op de zonnige binnenplaats van muziek van het Provinciekoor, een lezing over Paushuize in Europees perspectief door Wybo Heere of van een vers gezette cappuccino van BabesCoffee. Ook konden ze in de militaire wachthuisjes op de foto of de mini-expo met foto’s uit het Utrechts Archief bekijken. Met dank aan de fantastische vrijwilligers, de enthousiaste bezoekers en het mooie weer kunnen we weer terugkijken op een geslaagde editie!

5 tips voor Open Monumentendag 2018

Bezoekers aan de Villa Sybold van Ravesteyn tijdens Open Monumentendag 2017. (Foto: Froukje van der Meulen)

Tijdens Open Monumentendag in Utrecht zijn morgen er zo’n 70 monumenten geopend voor publiek. Waar te beginnen? Mijn 5 tips:

1. Het Anatomiegebouw

Voor een prachtig voorbeeld van de Amsterdamse School in Utrecht ga je naar het het Anatomiegebouw, het minder bekende zusje van het Postkantoor op de Neude, naar ontwerp van dezelfde architect, Joseph Crouwel. Het is gebouwd als Veterinair Anatomisch Instituut voor de Veeartsenijschool in 1918. Let binnen vooral op de beeldhouwwerken van H.A. van den Eijnde (lees hierover ook dit artikel van Arjan den Boer) en de snijzaal.

2. Villa Sybold van Ravesteyn

Deze bescheiden villa, gebouwd in 1932 voor en door Sybold van Ravesteyn, zou ik zelf wel willen bewonen. Ik houd van de combinatie van de strakke lijnen van het Nieuwe Bouwen en de ronde krul waar Van Ravesteyn zo bekend (en verguisd) mee is geworden. Hier krijg je echt het gevoel dat je bij de architect thuis mag kijken (en getuige de foto bovenaan voelen de bezoekers zich ook helemaal thuis). Lees meer over dit huis op de website van Hendrick de Keyser, de eigenaar van het gebouw.

3. Societeit PHRM

Normaal gesproken is het Gele Kasteel op het Janskerkhof niet toegankelijk voor niet-leden, maar tijdens Open Monumentendag kan iedereen, student of geen student, man of vrouw, binnen kijken. Ontworpen in 1899 door A.H. Zinsmeister en nog steeds in gebruik als sociëteit van het Utrechtsch Studenten Corps, doet het gebouw met de lichtgele bakstenen denken aan het werk van Berlage. Vergeet behalve binnen ook niet even buiten te kijken, naar de beeldhouwwerken op de gevel.

4. Logegebouw Vrijmetselarij

Het leuke van Open Monumentendag is dat je op plekken kunt komen die normaal gesproken niet toegankelijk zijn, en die daardoor iets geheimzinnigs hebben. Dat geldt zeker voor het Logegebouw van de Vrijmetselarij. Dit pand maakt ook deel uit van de route van het Beladen Erfgoed langs de Maliebaan.

5. Voormalige Paus Adriaanschool

Het oorspronkelijke geboortehuis van paus Adriaan VI is allang verdwenen, maar begin twintigste eeuw werd op deze plek de Paus Adriaanschool gebouwd, die in naam nog herinnert aan de enige Nederlandse paus ooit. Ik ga morgen op onderzoek uit om te zien of er behalve de naamgeving nog meer sporen van Adriaan te vinden zijn.

Ga voor het hele programma naar de website van Open Monumentendag Utrecht.

Wachthuisjes

De onthulling van de wachthuisjes op 18 mei 2018.

De wachthuisjes, te zien op een foto tussen circa 1905-1916 (Het Utrechts Archief).
Vorig jaar werd Paushuize benaderd door het Nationaal Militair Museum. In het depot was men op twee wachthuisjes gestuit, die bij Paushuize hadden gehoord. Ze waren in niet al te beste staat, maar aan de detaillering van de sierscharnieren, de kleine lancetvenstertjes aan de zijkanten en de neogotische sierlijst was wel te zien dat dit prestigieuze gebouwtjes waren geweest, die bovendien mooi aansloten op de zestiende-eeuwse architectuur van Paushuize.

Niemand kon zich herinneren dat er ooit wachthuisjes voor Paushuize hadden gestaan, maar van prenten en oude foto’s uit het Utrechts Archief bleek dat er wel degelijk een tijd geweest was waarin de wachthuisjes op de brug naar het poortgebouw hebben gestaan. Bij nadere bestudering bleek zelfs dat er drie type wachthuisjes waren geweest. De hier betreffende huisjes hebben vanaf het einde van de negentiende eeuw tot 1936 dienst gedaan.

Toen Paushuize als werkruimte en woonhuis voor de gouverneur van de Provincie Utrecht (later commissaris van de Koning(in)) in gebruik werd genomen, werden ook de twee wachthuisjes op de brug over de Kromme Nieuwegracht geplaatst. Mogelijk symboliseerden de (waarschijnlijk onbemande) wachthuisjes de militaire rol die de gouverneur in die tijd had, als bevelhebber van de krijgsmacht in zijn provincie.

Nadat de wachthuisjes door het Nationaal Militair Museum zijn overgedragen aan de provincie, zijn ze gerestaureerd door aannemer Jurriens en schildersbedrijf Van Doorn. De oorspronkelijke kleuren zijn teruggebracht op basis van kleuronderzoek door Claudia Junge. Sindsdien hebben de wachthuisjes een nieuwe plek op de binnenplaats van Paushuize gekregen. Gisteren zijn ze onthuld door de commissaris van de koning. De wachthuisjes zijn weer thuis!

Elke laatste zondag van de maand: Open Paushuize!

Ook aanstaande zondag, op Oudejaarsdag, is het weer Open Paushuize. Speciaal voor wie het jaar wil afsluiten met een reis door vijf eeuwen geschiedenis en een kijkje wil krijgen in één van de meest bijzondere panden van Utrecht.

Wat? Gratis rondleiding

Wanneer? van 11-12 uur

Waar? Kromme Nieuwegracht 49, Utrecht

Voor iedereen alvast een heel gelukkig 2018 gewenst!

Open Monumentendag 2017 – extra feestelijk jubileumprogramma!

Ondanks het onstuimige weer – van regen naar zonneschijn en een onweersbui tussendoor – was het weer een drukbezochte dag in Paushuize, waar bezoekers tijdens een speciaal jubileumprogramma kennis konden maken met vijf eeuwen geschiedenis van deze plek. 520 mensen kregen een rondleiding, en nog veel meer mensen bezochten de binnenplaats, met optredens van het Provinciekoor en lezingen van Paus Adrianus VI-biograaf Twan Geurts en Wybo Heere, die sprak over de bewonersgeschiedenis van Paushuize. Met veel dank aan de rondleiders, poortwachters, sprekers en koorleden die het vijfhonderdjarige Paushuize dit jaar extra in de belangstelling zetten!

Rondleider Hub vertelt over de geschiedenis van de Soetesalon.

De lezingen werden goed bezocht – ook tijdens regen zat je droog!

Elke bezoeker werd met een stickertje in een groep ingedeeld.

Poortwachters Wander en Lydia zijn er klaar voor!

Het koor bestaat uit ambtenaren van de Provincie Utrecht.

2017: vijfhonderd jaar Paushuize!

In 2017 is het vijfhonderd jaar geleden dat Paushuize gebouwd werd. Dat bijzondere feit kunnen we niet ongemerkt voorbij laten gaan! Daarom gaan er dit jaar een aantal feestelijke activiteiten plaatsvinden in Paushuize, te beginnen met aanstaande zondag. Dan is er, tijdens de Nieuwjaarsduik van de Culturele Zondag, de boekpresentatie van de nieuwe biografie over Paus Adrianus: De Nederlandse paus. Adrianus van Utrecht 1459-1523 door Twan van Geurts en afgelopen week verschenen bij Uitgeverij Balans. Bovendien wordt er een dialoog opgevoerd tussen Adrianus en Erasmus door acteurs Eric Snel en Paul Feld van theatergroep Aluin. Deze dialoog is een voorproefje uit de voorstelling De Hervormers, die eind 2017 in première gaat bij de tentoonstelling 500 jaar Luther in het Catharijneconvent in Utrecht.

Twan-Geurts

Paushuize op de radio

Afgelopen donderdag was ik te gast op Radio M in het lunchprogramma Aan Tafel met Conny Kraaijeveld. Ik mocht vertellen over Paushuize en Open Monumentendag en mijn persoonlijke tips uit de doeken doen.

Luister het gesprek hier terug (na het nieuws van 13 uur).

Mijn Monument is Paushuize

mijnmonument

Voor de landelijke website van de Open Monumentendag werd ik geïnterviewd over ‘mijn monument’: Paushuize. Over een monument dat toch ook gewoon een oud huis is, de betekenis van dit monument in de huidige tijd en hoe het is om mensen hier rond te leiden.

Paushuize is tijdens Open Monumentendag (10 september) weer geopend met elk kwartier een rondleiding over de beletage. Ook wordt er een lezing over paus Adrianus VI gegeven door historicus Ton van Schaik, en is er op de binnenplaats een koffiebakfiets van Kawa Coffee & Shakes.

Lees het interview hier.

Pausbeeld op KLU

Ondanks alle recente aandacht voor het pausbeeld, kan Paus Adrianus niet genoeg in de spotlights staan. Daarom schreef ik weer een kort blogje voor KLU over de totstandkoming van het beeld. Lees het hier. In het echt zien en horen? Kom aanstaande zondag, 31 januari, naar de gratis rondleiding om 11 uur.

Het pausbeeld in Utrecht. Foto: AD/UN.
Het pausbeeld in Utrecht. Foto: AD/UN.