Bulletin Kunsthistorici

Sinds een tijdje maak ik deel uit van de redactiecommissie van het Bulletin Kunsthistorici, het tijdschrift van de Vereniging voor Nederlandse Kunsthistorici. Voor het nieuwste nummer interviewde ik twee kunsthistorici (Teun Bonenkamp en Valentijn Carbo) over de uitdagingen én kansen die de coronacrisis in de erfgoedsector biedt.

Bekijk het nummer hier.

Open Monumentendagkrant

Het is bijna zover: 12 september is het weer Open Monumentendag. Dit jaar mocht ik de eindredactie verzorgen voor de Open Monumentenkrant. Ook hield ik een interview met René de Kam, conservator stadsgeschiedenis van het Centraal Museum.

Met een oplage van 35.000 is deze krant verspreid met De Utrechtse Internet Courant (DUIC) over verschillende ophaalpunten. Online lezen kan ook, zie hier!

Terug naar Pompeii: artikel voor Oud Utrecht

Foto: Arjan den Boer

In het augustusnummer van Tijdschrift Oud Utrecht is mijn artikel over de Pompeiiaanse schilderingen in de balzaal van Paushuize verschenen.

In 2008 werd een bijzondere ontdekking gedaan in Paushuize. Achter lagen verf, spiegels en voorzetwanden kwamen laat-19e-eeuwse wandschilderingen tevoorschijn, geïnspireerd op Pompeii. Zulke schilderingen komen in Nederland maar zelden voor. Zoals in Pompeii de huizen eeuwenlang bedekt waren onder vulkaanas, was het Utrechtse interieur decennialang aan het oog onttrokken. Dankzij minutieuze restauratie en reconstructie zijn ze weer zichtbaar geworden. Ze vertellen het verhaal van een uit het zicht verdwenen internationale interieursmaak die nu weer gewaardeerd wordt.

Bestel het nieuwe nummer hier.

Open Monumentendag 2019

Tijdens Open Monumentendag was Paushuize weer de hele dag gratis toegankelijk. Zo’n 600 mensen kregen een rondleiding, die elk kwartier van start gingen. Nog veel meer mensen genoten op de zonnige binnenplaats van de muziek van het Provinciekoor, lezingen door Wybo Heere over de geschiedenis van Paushuize, een expositie met foto’s uit het Utrechts Archief over de wachthuisjes van Paushuize en verse koffie, gezet door Café la Rue.

Het thema dit jaar, ‘Kunst en vermaak’, was uitstekend toepasbaar op het verhaal dat over Paushuize verteld kan worden. Paushuize heeft als één van de belangrijkste en grootste privéhuizen in de stad altijd een grote aantrekkingskracht gehad op de elite, die hier samenkwam voor diners, concerten en partijen. Maar ook soldaten vierden hier feest: in 1672 was Paushuize een feestgebouw van de Franse troepen, waarbij veel schade is aangericht. Tijdens de onderhandelingen voor de Vrede van Utrecht, in 1712, werden ontvangsten georganiseerd door de afgezant van de Keizer. In 1795 werd Paushuize een logement voor bruiloften en partijen. Als eigendom van de stad, in 1813, werd Paushuize een koffiehuis en mocht het Stadsmuziekcollege optredens geven. Nog altijd is Paushuize een belangrijke plek voor ontvangsten, feesten, concerten en bruiloften.

Paushuize goed bezocht tijdens Open Monumentendag 2018

Door de hele stad liepen gister weer mensen met een Open Monumentendagkrant, en de bekende vlaggen wapperden bij zo’n zeventig monumenten voor de deur. Ook Paushuize is weer druk bezocht: zo’n 650 bezoekers kregen een rondleiding door één van de elf vrijwilligers, en nog veel meer mensen genoten op de zonnige binnenplaats van muziek van het Provinciekoor, een lezing over Paushuize in Europees perspectief door Wybo Heere of van een vers gezette cappuccino van BabesCoffee. Ook konden ze in de militaire wachthuisjes op de foto of de mini-expo met foto’s uit het Utrechts Archief bekijken. Met dank aan de fantastische vrijwilligers, de enthousiaste bezoekers en het mooie weer kunnen we weer terugkijken op een geslaagde editie!

5 tips voor Open Monumentendag 2018

Bezoekers aan de Villa Sybold van Ravesteyn tijdens Open Monumentendag 2017. (Foto: Froukje van der Meulen)

Tijdens Open Monumentendag in Utrecht zijn morgen er zo’n 70 monumenten geopend voor publiek. Waar te beginnen? Mijn 5 tips:

1. Het Anatomiegebouw

Voor een prachtig voorbeeld van de Amsterdamse School in Utrecht ga je naar het het Anatomiegebouw, het minder bekende zusje van het Postkantoor op de Neude, naar ontwerp van dezelfde architect, Joseph Crouwel. Het is gebouwd als Veterinair Anatomisch Instituut voor de Veeartsenijschool in 1918. Let binnen vooral op de beeldhouwwerken van H.A. van den Eijnde (lees hierover ook dit artikel van Arjan den Boer) en de snijzaal.

2. Villa Sybold van Ravesteyn

Deze bescheiden villa, gebouwd in 1932 voor en door Sybold van Ravesteyn, zou ik zelf wel willen bewonen. Ik houd van de combinatie van de strakke lijnen van het Nieuwe Bouwen en de ronde krul waar Van Ravesteyn zo bekend (en verguisd) mee is geworden. Hier krijg je echt het gevoel dat je bij de architect thuis mag kijken (en getuige de foto bovenaan voelen de bezoekers zich ook helemaal thuis). Lees meer over dit huis op de website van Hendrick de Keyser, de eigenaar van het gebouw.

3. Societeit PHRM

Normaal gesproken is het Gele Kasteel op het Janskerkhof niet toegankelijk voor niet-leden, maar tijdens Open Monumentendag kan iedereen, student of geen student, man of vrouw, binnen kijken. Ontworpen in 1899 door A.H. Zinsmeister en nog steeds in gebruik als sociëteit van het Utrechtsch Studenten Corps, doet het gebouw met de lichtgele bakstenen denken aan het werk van Berlage. Vergeet behalve binnen ook niet even buiten te kijken, naar de beeldhouwwerken op de gevel.

4. Logegebouw Vrijmetselarij

Het leuke van Open Monumentendag is dat je op plekken kunt komen die normaal gesproken niet toegankelijk zijn, en die daardoor iets geheimzinnigs hebben. Dat geldt zeker voor het Logegebouw van de Vrijmetselarij. Dit pand maakt ook deel uit van de route van het Beladen Erfgoed langs de Maliebaan.

5. Voormalige Paus Adriaanschool

Het oorspronkelijke geboortehuis van paus Adriaan VI is allang verdwenen, maar begin twintigste eeuw werd op deze plek de Paus Adriaanschool gebouwd, die in naam nog herinnert aan de enige Nederlandse paus ooit. Ik ga morgen op onderzoek uit om te zien of er behalve de naamgeving nog meer sporen van Adriaan te vinden zijn.

Ga voor het hele programma naar de website van Open Monumentendag Utrecht.

Open Monumentendag 2017 – feestelijk jubileumprogramma

Ondanks het onstuimige weer – van regen naar zonneschijn en een onweersbui tussendoor – was het weer een drukbezochte dag in Paushuize, waar bezoekers tijdens een speciaal jubileumprogramma kennis konden maken met vijf eeuwen geschiedenis van deze plek. 520 mensen kregen een rondleiding, en nog veel meer mensen bezochten de binnenplaats, met optredens van het Provinciekoor en lezingen van Paus Adrianus VI-biograaf Twan Geurts en Wybo Heere, die sprak over de bewonersgeschiedenis van Paushuize. Met veel dank aan de rondleiders, poortwachters, sprekers en koorleden die het vijfhonderdjarige Paushuize dit jaar extra in de belangstelling zetten!

Rondleider Hub vertelt over de geschiedenis van de Soetesalon.

Het is weer bijna Open Monumentendag!

Volgende week zaterdag, 9 september, is het weer Open Monumentendag. Paushuize is die dag ook weer geopend met een extra gevuld programma, om te vieren dat het pand 500 jaar bestaat dit jaar!

Tussen 10 en 16.15 uur gaat er elk kwartier een rondleiding van start, er is muziek van het Provinciekoor en op gezette tijden zijn er korte lezingen van Twan Geurts, de biograaf van paus Adrianus VI (om 11, 13, 15 uur) en van Wybo Heere, die de notariële archieven heeft nageslagen op de bewoners van Paushuize (om 12, 14 en 16 uur).

Het hele programma is te vinden op de website van Open Monumentendag Utrecht.

Paushuize op de radio

Afgelopen donderdag was ik te gast op Radio M in het lunchprogramma Aan Tafel met Conny Kraaijeveld. Ik mocht vertellen over Paushuize en Open Monumentendag en mijn persoonlijke tips uit de doeken doen.

Luister het gesprek hier terug (na het nieuws van 13 uur).

Mijn Monument is Paushuize

mijnmonument

Voor de landelijke website van de Open Monumentendag werd ik geïnterviewd over ‘mijn monument’: Paushuize. Over een monument dat toch ook gewoon een oud huis is, de betekenis van dit monument in de huidige tijd en hoe het is om mensen hier rond te leiden.

Paushuize is tijdens Open Monumentendag (10 september) weer geopend met elk kwartier een rondleiding over de beletage. Ook wordt er een lezing over paus Adrianus VI gegeven door historicus Ton van Schaik, en is er op de binnenplaats een koffiebakfiets van Kawa Coffee & Shakes.

Lees het interview hier.