Tag: rondleiding

Toen het thema van Open Monumentendag 2015 bekend werd gemaakt, ‘Kunst en Ambacht’, was ik meteen enthousiast. Als liefhebber van oude interieurs kon ik mijn hart ophalen dit jaar. Want al die stucplafonds, goudleerbehangsels, muurschilderingen en geglazuurde tegeltjes, dat is ook allemaal ambacht. Bovendien was het ook een mooie aanleiding om alle musea en galeries in Utrecht actief te betrekken. Het gevolg is een goed gevuld en verrassend programma met 70 opengestelde monumenten, waarin mensen worden uitgedaagd naar de details te kijken en zich af te vragen: hoe werd dat nou precies gemaakt, die wandtapijten, sgraffito’s en dat ambachtelijk baksteenwerk? Hieronder een selectie van mijn favorieten. Wat moet je echt gaan zien in Utrecht dit jaar?

1. Voormalige synagoge

Een zeldzaam compleet Art Deco-interieur is de voormalige synagoge aan de Springweg. Ik ga hier niet teveel over zeggen: je moet de column van Arjan den Boer maar even lezen.

2. Paushuize

Paushuize is natuurlijk het leukste monument van Utrecht (zeg ik niet geheel onbevooroordeeld), en daarmee ook een van de drukst bezochte monumenten tijdens deze dag. Elk kwartier gaat er een rondleiding van start. Voor de mensen die even moeten wachten tot ze naar binnen mogen, is er de mogelijkheid om een miniworkshop sjablonen maken te volgen. Want die mooi beschilderde balzaal is niet helemaal met de hand beschilderd: er is ook gebruik gemaakt van sjablonen. De enthousiaste restauratoren Peter Dijkman en Claudia Junge vertellen je er alles over.

3. Hoofdpostkantoor

Natuurlijk bij iedereen bekend, dit knappe staaltje Amsterdamse School op de Neude. Maar wat het extra leuk maakt dit jaar: een rondleiding van een juniorgids, oftewel een goed voorbereide leerling van de Kathedrale Koorschool uit groep 6, 7 of 8.

4. Wandtapijten, goudleerbehang en sgrafitto

Het eerste wat je doet als je in een nieuw huis komt wonen, is de muren verven. Het is dus bijzonder dat er nog op verschillende plekken in Utrecht de oude wandbekleding bewaard is gebleven. In het Bartholomeus Gasthuis vind je prachtige wandtapijten, Delftse gobelins uit 1632. In de kapittelkamer van de Janskerk en in de Regentenzaal op de Springweg vind je nog mooie voorbeelden van goudleerbehang (al is die in de Regentenzaal een vroeg twintigste-eeuwse imitatie – een bijzonderheid op zich). Het trappenhuis van het Utrechts Archief laat een modernere vorm van wanddecoratie zien: een sgraffito van Jan Goeting uit de jaren ’50.

5. Rondleidingen door studenten kunstgeschiedenis

Tijdens drie themarondleidingen word je door kunstgeschiedenisstudenten rondgeleid langs stucwerk, glas-in-loodplafonds en grisailles (‘Kijk eens naar boven!’), behang, muurschilderingen en tapijten (‘Aan de muur’) of ‘Beelden en bakstenen aan de gevel’. De studenten hebben de inhoud zelf samengesteld en hebben zich verdiept in de gebruikte technieken, dus laat je verrassen door deze specialisten in de dop!

6. Restauratie-ateliers

De Utrechtse musea stellen dit jaar hun restauratie-ateliers open voor publiek. Het Catharijneconvent laat zien hoe de in 2013 gestolen monstrans hersteld is. In het Utrechts Archief wordt verteld over de restauratie van archiefstukken. Het restauratie-atelier van Museum Speelklok bevindt zich in Flora’s Hof en hier kun je eindelijk eens zien: hoe restaureer je nou een kermisorgel?

7. Galeries

Ook de galeries van Utrecht blinken uit in hun betrokkenheid. In de galerie van Frank Welkenhuysen is restauratie-advies te krijgen. Dapiran Art Project Space toont een film over de geschiedenis van het monument waarin de galerie gevestigd is. En kijk ook eens buiten de historische binnenstad: EXbunker, de expositieruimte in de Tweede Wereldoorlogbunker in het Wilhelminapark, vertoont ook een film over de geschiedenis van dit bouwwerk.